آموزش برق نورافزا

آموزش سیم‌کشی و نصب کلید یک‌پل

آموزش لوله گذاری و سیم‌کشی

در این پست طریقه سیم‌کشی کلید یک‌پل برق را به شما آموزش خواهیم داد. شما را با روش صحیح لوله‌گذاری آشنا خواهیم کرد. جهت درک راحت‌تر شما، نقشه‌ سیم‌کشی کلید تک‌پل را نیز تهیه و در این پست قرار داده‌ایم. نحوه نصب کلید یک‌پل را در همه حالاتی که امکان دارد هنگام اجرا برای شما پیش آید آموزش خواهیم داد. به عنوان نمونه روش نصب کلید تک‌پل برای لوستر و همچنین نحوه عیب‌یابی کلید تک‌پل را به شما یاد خواهیم داد. 

عناوین :

لوله‌گذاری کلید یک‌پل

لوله‌گذاری اولین گام در سیم‌کشی کلید یک‌پل محسوب می‌شود. برقکار باید با اصول لوله‌گذاری آشنا باشد. برای لوله‌گذاری کلید یک‌پل ابتدا از جعبه تابلو برق واحد (جعبه فیوز) به سمت قوطی‌کلید و سپس از محل قوطی‌کلید تا محل قرارگیری لامپ لوله‌گذاری کنید.

اصول لوله گذاری کلید یک‌پل برق

نکاتی که هنگام لوله‌گذاری کلید یک‌پل بهتر است رعایت شود

  • –  ارتفاع مناسب نصب لامپ از سقف بین 30 تا 50 سانتی‌متر می‌باشد. (البته ارتفاع سقف، موضع کار و یا سطح کار می‌تواند بر روی اعداد تاثیر بگذارد).
  • –  ارتفاع مناسب نصب قوطی کلید از کف تمام شده بین 110 تا 120 سانتیمتر می‌باشد.
  • – در صورت قرارگیری قوطی کلید در مجاور چارچوب‌ در، فاصله مناسب با آن 15 الی 25 سانتیمتر می‌باشد.
  • – ارتفاع مناسب نصب جعبه تابلو داخل واحد (جعبه فیوز) از کف بین 130 تا 150 سانتیمتر می‌باشد.
  • – رعایت فاصله حداقل 30 سانتی‌متری جعبه فیوز با لوله گاز و آب الزامی می‌باشد. 
  • – طبق استاندارد ملی ساختمان قانون مشخصی در مورد لوله‌گذاری از کف یا سقف وجود ندارد لذا می‌توان بسته به شرایط موجود، لوله گذاری را از کف و یا سقف ساختمان انجام داد.
  • – لوله برق مورد استفاده از جنس PVC و بایستی غیرقابل اشتعال باشد. 
  • – پیشنهاد می شود از قوطی کلید پیچ‌خور و استاندارد استفاده شود.

روش سیم کشی کلید تک‌پل

بیایید قبل از شروع آموزش سیم‌کشی کلید یک‌پل با اصطلاحات و قطعات مورد نیاز برای نصب آشنا شویم.

فاز، نول و ارت

سیم فاز: سیم فاز وظیفه انتقال جریان الکتریکی را برعهده دارد. رنگ‌بندی استاندارد برای تشخیص فازها طبق مقررات ملی ساختمان قرمز، زرد و سیاه می‌باشد. توجه داشته باشید هر رنگی که برای سیم فاز در یک پروژه سیم‌کشی انتخاب کردید بایستی در همه قسمت‌های آن ساختمان از همین رنگ برای سیم فاز استفاده کنید.

سیم نول: سیم نول مسیر برگشت جریان الکتریکی به منبع را فراهم می‌کند. رنگ عایق سیم نول یا خنثی آبی کمرنگ می‌شد.

سیم ارت (هادی حفاظتی): هادی است که به منظور حفاظت در برابر برق گرفتگی به بدنه هادی تجهیزات برقی متصل می‌شود. رنگ عایق هادی حفاظتی سبز و زرد راه راه می‌باشد.

آشنایی با اصطلاحات و قطعات مورد استفاده هنگام نصب کلید یک‌پل

کلید مینیاتوری (فیوز مینیاتوری): کلیدهای مینیاتوری از متداول‌ترین تجهیزات حفاظتی در ساخنمان‌های مسکونی می‌باشند که دو نوع حفاظت انجام می‌دهند: 1. حفاظت در برابر اتصال کوتاه 2. حفاظت در برابر اضافه جریان.

کلید محافظ نشتی جریان (محافظ جان): کلیدی است که جریان رفت و برگشت سیم‌های فاز و نول را با هم مقایسه و در صورتی که این دو جریان با یکدیگر اختلاف داشته باشند عمل کرده و مدار را قطع می‌کند. شدت جریان عامل باقیمانده این نوع وسایل حفاظتی برحسب مورد استفاده می‌تواند از حد چند میلی آمپر تا چند آمپر باشد. برای حفاظت در برابر برق‌گرفتگی جریان عامل آن‌ها نباید بیشتر از 30 میلی‌آمپر باشد.

شینه (ترمینال) نول و ارت: شینه یک رسانای فلزی دارای چندین پیچ برای انشعاب‌گیری و هدایت جریان است. در سیم‌‌کشی‌های قدیمی تعداد زیادی از سیم‌های نول و سیم‌های ارت در داخل جعبه فیوز با استفاده از چسب برق بهم متصل شده و انشعاب گرفته می‌شد. استفاده از چسب برق برای این منظور مشکلات عدیده‌ای را در پی داشت. امروزه به منظور انشعاب‌گیری سیم‌های نول و ارت و همچنین عیب‌یابی راحت‌تر و استحکام بالاتر از شینه استفاده می‌شود. 

شروع سیم کشی کلید یک‌پل

همانطوری که گفته شد یکی از سه رنگ قرمز، زرد یا سیاه را می‌توان برای سیم فاز انتخاب کرد. ما در راهنمای نصب کلید یک‌پل (تصاویر آموزشی) از رنگ قرمز برای سیم فاز استفاده کرده‌ایم.

همانطوری که در نقشه نصب کلید یک‌پل مشاهده می‌کنید برای شروع کار ابتدا با استفاده از سه رشته سیم فاز، نول و ارت به ترتیب به رنگ‌های قرمز، آبی و سبز و زرد راه راه از کنتور برق (تابلو اصلی) تا جعبه فیوز (جعبه تابلو واحد) سیم‌کشی کنید.

  • سیم نول (آبی) وارد شده از کنتور برق را به محافظ نشتی جریان متصل کنید. سپس از محافظ نشتی جریان تا شینه نول سیم کشی انجام دهید.
  • سیم فاز (قرمز) را به محافظ نشتی جریان متصل کرده سپس از محافظ جان تا فیوز مینیاتوری اختصاص داده شده به محل قرار‌گیری کلید یک‌پل سیم کشی کنید.
  • سیم ارت (زرد و سبز راه راه) کشیده شده از کنتور برق یا تابلو مشترک واحد‌های ساختمان را مستقیما به شینه ارت وصل کنید.

با استفاده از سه رشته سیم از جعبه فیوز تا قوطی کلید یک‌پل و از قوطی کلید تا محل نصب لامپ سیم‌کشی کنید. سیم ارت و سیم نول از داخل قوطی کلید عبور کرده و به سمت محل قرار‌گیری لامپ هدایت خواهند شد ولی سیم فاز را در داخل قوطی کلید با سیم‌چین قطع کنید.

حال می توانید سیم فاز و سیم نول را به سرپیچ لامپ وصل کرده و سیم ارت را چسب برق زده و رها کنید تا در موقع نیاز استفاده شود. اگر می‌خواهید تا به جای سرپیچ، لوستر نصب کنید بایستی سیم ارت را به بدنه هادی لوستر متصل کنید.

آموزش سیم‌کشی و نصب کلید دوپل _ کلیک کنید

سیم کشی و نصب کلید یک‌پل برق

نکاتی که هنگام سیم کشی کلید یک‌پل بایستی دقت کنید

– طبق مقررات ملی برق ساختمان سطح مقطع سیم مورد استفاده برای مدار روشنایی حداقل 1/5 میلیمتر با هادی مسی می‌باشد.

– سایز مناسب کلید مینیاتوری برای سیم با سطح مقطع 1/5 میلیمتر مربع، 10 آمپر می‌باشد.

– سیم نول و سیم ارت فقط از داخل قوطی کلید عبور و به سمت لامپ می‌رود و به کلید یک‌پل برق متصل نخواهد شد. (کلید برای کنترل روشنایی باید هادی فاز، سیم قرمز را قطع و وصل کند).

– برای تامین ایمنی در هنگام تعویض لامپ، سیم فاز در سرپیچ‌های پیچی لامپ‌ها به قسمت انتهایی داخل سرپیچ وصل می‌گردد.

نصب کلید تک‌پل

هنگام نصب کلید تک‌پل، پس از باز کردن قاب کلید یک‌پل دو پیچ جهت اتصال سیم برق مشاهده خواهید کرد. سیم فاز ورودی را (از جعبه فیوز کشیده شده) به پیچ پایینی (معمولا طلایی رنگ) و سیم فازی که طرف دیگر آن به سرپیچ لامپ وصل شده است را به پیچ بالایی (معمولا نقره ای رنگ) وصل کنید.

نکته 1: برای اتصال سیم‌ها به کلید یک‌پل و سرپیچ لامپ حتما از سرسیم وایرشو استفاده شود تا هنگام بستن پیچ کلید یا سرپیچ قسمت هادی سیم آسیبی نبیند.

نکته 2: در نقشه سیم‌کشی کلید یک‌پل برای نمایش بهتر، سیم بندی با استفاده از چسب برق انجام شده است ولی برای این کار استفاده از ترمینال برق توصیه می‌شود.

نحوه نصب کلید یک‌پل با 2 لامپ

با کلید تک‌پل می‌توان بیشتر از یک لامپ LED را نیز روشن کرد. لامپ‌ها می‌توانند در کنار هم نصب شده یا از همدیگر فاصله داشته باشند. در چنین حالتی بایستی از محل نصب سرپیچ اول تا محل نصب سرپیچ دوم با استفاده از 3 رشته سیم برق، سیم‌کشی کنید. سپس سیم فاز (قرمز) و نول (آبی) را به سرپیچ دوم نیز متصل کنید. سر سیم ارت را چسب برق زده و رها کنید تا در موقع مورد نیاز (نصب تجهیزات روشنایی دارای بدنه هادی) استفاده گردد. برای درک بهتر این مسئله بهتر به تصویر زیر، نقشه سیم کشی کلید یک‌پل با دو‌لامپ توجه کنید.

نصب و سیم‌کشی کلید تک‌پل با دو لامپ

نصب کلید تک‌پل برای لوستر

اگر می‌خواهید کلید یک‌پل را به جای سرپیچ ساده به لوستر وصل کنید دو حالت پیش رو خواهید داشت:

لوستر دارای 2 رشته سیم باشد:

از قوطی کلید تک‌پل تا محل نصب لوستر دو رشته سیم وجود دارد. در صورتی که لوستر خریداری شده دو سیمه باشد، یکی از سیم‌های لوستر به سیم نول و سیم دیگر لوستر را به سیم فاز وصل کنید. (در لوستر‌‌های دو سیمه همه لامپ‌های لوستر همزمان روشن می شود)

لوستر دارای 3 رشته سیم باشد:

در لوستر‌های 3 سیمه سیم‌بندی داخلی لوستر طوری انجام شده است که تعدادی از لامپ‌ها با یک خانه کلید و تعدادی از لامپ‌ها با خانه دیگر کلید روشن شود. توجه داشته باشید که در نصب کلید یک‌پل برای چنین لوستری همه لامپ‌های لوستر همزمان روشن خواهد شد. هنگام سیم‌بندی بایستی سیم‌های همرنگ لوستر را به سیم فاز و سیم دیگر لوستر را به سیم نول وصل کنید.

نکته: اگر در سیم‌کشی ساختمان از سیم ارت استفاده شده باشد. در هر دو حالت (نصب لوستر دوسیم و سه‌سیم) سیم ارت کشیده شده از جعبه تابلو برق را به بدنه هادی لوستر وصل کنید.

روش نصب کلید یک‌پل با لوستر دو و سه سیم

عیب‌یابی کلید یک‌پل

1) اولین گام در رفع اشکال سیم‌کشی کلید تک‌پل برق تست لامپ LED متصل به کلید تک‌پل می‌باشد. یک لامپ سالم از یکی از اتاق‌های منزل جدا کرده و به سرپیچ لامپ متصل به کلید وصل کنید. اگر لامپ روشن شود لامپ قبلی سوخته و سیم‌کشی مشکلی ندارد.

2) برای هر مدار (روشنایی، پریز و …) کلید مینیاتوری جداگانه‌ای در داخل جعبه‌فیوز تعبیه‌شده است. فیوز مینیاتوری مربوط به مدار محل نصب کلید تک‌پل را قطع کنید. اگر سیم‌کشی ساختمان قدیمی و فاقد جعبه‌فیوز است می‌توانید برق ساختمان را از سمت فیوز اصلی کنتور برق قطع کنید.

3) با استفاده از فازمتر سالم، از قطع شدن جریان برق ورودی اطمینان حاصل کنید.

4) با استفاده از اهم‌متر (با صدای بوق) 2 رشته سیم برق فاز و نول که از لامپ تا کلید تک‌پل کشیده شده را تست کنید که سالم باشد.

5) با استفاده از اهم‌متر (با صدای بوق) 2 رشته سیم برق فاز و نول که از لامپ تا کلید تک‌پل کشیده شده را تست کنید که سالم باشد.

6) اگر مسیر قبلی سالم بود می‌توانید کلید تک‌پل را تست کنید. اینکار با قرار دادن یک سر اهم‌متر روی یکی از پیچ‌ها و قرار دادن سیم دیگر اهم‌متر روی پیچ دیگر کلید یک‌پل قابل انجام است.

7) اگر کلید تک‌پل نیز سالم بود بایستی مسیر برق از جعبه تابلو برق (جعبه فیوز) تا کلید تک‌پل بررسی شود. این کار به راحتی و با اهم‌متر قابل انجام می‌باشد.

سخن پایانی در مورد روش سیم‌کشی و نصب کلید تک‌پل

هنگام سیم‌کشی حتما رنگ‌بندی استاندارد سیم‌ها رعایت شود تا عیب‌یابی و تعمیر در آینده به راحتی انجام شود. سیم ارت را همراه با سیم فاز و نول حتما سیم‌کشی کنید. حتما از سیم با هادی مسی و با سطع مقطع استاندارد استفاده کنید. استفاده از سرسیم وایرشو در اتصالات را فراموش نکنید. در این پست سعی شده که آموزش نصب کلید یک‌پل را به صورت جامع و کامل برای شما تهیه کرده و  به همه حالاتی که ممکن است هنگام سیم‌کشی کلید تک‌پل  برای شما پیش آید، بپردازیم. 

امیدواریم که آموزش تهیه شده توسط واحد آموزش نورافزا برای شما مفید بوده باشد. منتظر نظرات و پیشنهادات شما در جهت رفع نواقص این آموزش هستیم.

امتیاز
4.6/5
دیدگاه شما

یک دیدگاه

  1. زیبا محمدی گفت:

    مطالب کامل و کاربردی بود
    ممنون خانم مهندس

 
محصول با موفقیت به سبد خرید اضافه شد.